آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )

309

سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )

داشته باشد « 1 » . حقوق يا علم قضاوت دامنهء گسترده‌ئى ندارد . ايرانيان داراى قوانين مدون هستند كه سرچشمه‌اش قرآن كريم است كه در كنار آن قوانين عرفى و عادتى نيز مورد استفاده قاضى و ديوان بيكى قرار مىگيرد . در علم طب پيروپور سينا « 2 » هستند . روش معالجه بيماران بسيار تحت تأثير روش جالينوس « 3 » است و براى درمان از جوشانده‌هاى گياهى و ريشه‌هاى گياهان مختلف استفاده مىشود . داروهاى بسيارى براى استعمال خارجى دارند . پزشكان به بيماران خود توجه چندانى نمىكنند . در شماخى طبيب ما را بر بالين بيمارى بردند كه بر اثر نوشيدن شراب زياد به حالت مرگ افتاده بود ، به دستور پزشك كه يك نفر عرب بود ، تكه‌اى يخ بر بدن برهنه او گذاشته بودند تا حرارت بدن بيمار پائين آيد ، وقتى كه پزشك ما اين چاره را مردود دانست ، طبيب عرب ناراحت شد و گفت ، « بايد با هر پديده‌اى با ضد آن مقابله كرد » . اگر كودكان يا زنان مريض شوند ، هيچكدام از اطبا اجازه ندارند بر بالين او حاضر شوند و فقط قابله‌ها كه معمولا از اثرات داروها نيز اطلاعى دارند نزد اين

--> ( 1 ) - شايد در آن زمان شاعران به موضوع هجا آن‌طور كه نويسنده اشاره مىكند توجهى نداشته‌اند ولى مىدانيم كه با به وجود آمدن شعر نو بر سر اين موضوع چه بحث‌ها و جدل‌هائى پيش آمد - م . ( 2 ) - Avecenna - بار ديگر به معرفى ويرايشگر آلمانى توجه فرمائيد : « پور سينا ( 980 - 1037 ميلادى ) فيلسوف و طبيب دانشمند تاجيكستانى كه فلسفه نوين افلاطون و ارسطو را با هم تلفيق كرد . عقايد وى درباره ابدى بودن ماده و نظرات او در زمينه اساس مادى حقيقت راهنمائى براى شناخت و قوانين آن گرديد . عقايد و آموزش طبى او در طول قرون وسطى داراى ارزش بوده و تحت عنوان قانون ( Kanon ) در دانشگاه‌هاى اروپا رشته پزشكى تدريس مىشده است » ! ؟ ( 3 ) - Galen يا Galenus طبيب يونانى ( 200 - 130 ق . م ) و - آ .